In een tijd waarin de druk op de formele zorg blijft toenemen, is informele zorg belangrijker dan ooit. Denk aan mantelzorgers, familieleden, buren of vrijwilligers die zich met toewijding inzetten voor het welzijn van anderen. Vaak wordt gedacht dat er een strikte scheidslijn bestaat tussen formele en informele zorg, maar in de praktijk lopen deze vormen regelmatig in elkaar over. Informele zorg is geen aanvulling, maar een onmisbare schakel in de totale zorgverlening. De term informele zorg is (ondanks zijn herkenbaarheid) dan ook niet helemaal passend. Het gaat om mensen die samen zorgen.
Juist daarom is het van groot belang dat organisaties informele zorgverleners actief betrekken bij het formele zorgproces. Maar hoe zorg je ervoor dat zij zich gezien, gehoord en gesteund voelen? Hoe maak je informatie toegankelijk en de samenwerking met formele zorgverleners soepeler en effectiever?
Informele zorg is zorg en ondersteuning die wordt gegeven door mensen voor wie dit geen beroep is en die er niet voor betaald worden. Denk aan mantelzorgers, familieleden, vrienden, buren en vrijwilligers die hulp bieden vanuit een persoonlijke betrokkenheid. Deze vorm van zorg ontstaat uit sociale relaties en is vaak, maar niet altijd, nauw verweven met het dagelijks leven van de cliënt. De cliënt moet namelijk het startpunt zijn in de zorg; wat hebben zij nodig en wat geeft hen veiligheid. Daar kan iedereen bij helpen.
Informele zorg vormt een waardevolle aanvulling op de formele zorg, die wordt geleverd door opgeleide en betaalde professionals. Door hun inzet maken informele zorgverleners de zorg persoonlijker, flexibeler en beter afgestemd op de leefwereld van de cliënt. Ze brengen unieke kennis, tijd, aandacht en emotionele steun in en vormen daarmee een onmisbaar onderdeel van het totale zorglandschap.
Mantelzorgers
Zij zetten zorgen langdurig en onbetaald voor een naaste met een ziekte of beperking, zoals een partner, ouder of kind. Ondanks dat een pgb-budget aan te vragen is, blijven mantelzorgers onderdeel van de informele zorg.
Sociaal netwerk
Een gevarieerde groep waaronder familieleden, vrienden, buren of kennissen die op een natuurlijke en informele manier hulp bieden binnen hun eigen kring, vaak zonder zich expliciet als mantelzorger of vrijwilliger te zien.
Vrijwilligers
Zij zetten zich uit betrokkenheid in om anderen te ondersteunen, vaak via een organisatie of in hun eigen omgeving, zonder dat daar een persoonlijke relatie aan voorafgaat.
Voor zorgmedewerkers is een goede, gelijkwaardige samenwerking met deze groeiende groep informele zorgverleners essentieel. Je krijgt immers steeds vaker en intensiever met elkaar te maken. Iedere betrokkene brengt zijn of haar eigen expertise mee: jij als professional, en informele zorgverleners zoals mantelzorgers en naasten kennen de cliënt vaak door en door. Ze weten wat hij of zij belangrijk vindt. Toch is zo’n gelijkwaardige samenwerking in de praktijk nog niet altijd vanzelfsprekend.
Veel organisaties zoeken daarom naar manieren om deze verbinding te versterken. Zorgorganisaties hebben een rol als dirigent/ruimtegever, niet als alles bepaler. Zorg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, niet als taak van één partij. Heldere en toegankelijke communicatie is daarbij cruciaal. Je wilt alle betrokkenen goed informeren, actief betrekken bij wat er speelt en het gevoel geven dat ook hún stem telt. Tegelijkertijd zijn de rollen verschillend: formele zorgverleners werken binnen vaste protocollen, terwijl informele zorgverleners daar minder aan gebonden zijn. Deze regels en protocollen zijn geen wetten maar aannames en juist daarom moet er altijd goed over gecommuniceerd worden over wat (en wie) wel en niet kan. Een andere werkwijze betekent ook dat hun informatiebehoeften kunnen verschillen. Dat samenbrengen, dat is belangrijk.
De digitale communicatieoplossingen die wij bij a&m impact ontwikkelen, helpen om die brug te slaan en vraag & aanbod zichtbaar maken. Met laagdrempelige toegang, overzicht en eenvoudige communicatie voor iedereen zorgen we voor betere afstemming, meer betrokkenheid en een samenwerking waarin de cliënt écht centraal staat.
